“उद्योग जगताच्या नेत्यांनी पर्यावरण संवर्धनासाठी ठोस पावले उचलत माहितीपूर्ण आणि शाश्वत भविष्यासाठी गुंतवणूक करणे आवश्यक आहे,” असे मत टाइम्स इव्होकच्या संस्थापक मीरा जैन यांनी व्यक्त केले. त्या ईटी अवॉर्ड्स फॉर कॉर्पोरेट एक्सलन्स या सोहळ्यात विशेष भाषण देत होत्या.
आपले यश माहिती कशी संकलित आणि प्रसारित केली जाते यावर अवलंबून असते, असे सांगताना, जैन यांनी आजच्या विज्ञान युगात दिशाभूल करणाऱ्या आणि क्षुल्लक गोष्टींना अधिक महत्त्व दिले जात असल्याबाबत चिंता व्यक्त केली.
भावनिक भाषणाच्या सुरुवातीलाच, जैन यांनी मानवी हस्तक्षेपामुळे पर्यावरणावर झालेल्या दुष्परिणामांवर प्रकाश टाकला.
“१७५० सालापासून शेती आणि उद्योग क्षेत्राच्या प्रगतीमुळे सुमारे १.८ ट्रिलियन टन कार्बन डायऑक्साइड वातावरणात उत्सर्जित झाले आहे. १९व्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून पृथ्वीचे तापमान १.४७ अंश सेल्सिअसने वाढले असून, ही गेल्या १०,००० वर्षांतील सर्वाधिक वेगवान तापमानवाढ आहे,” असे त्यांनी स्पष्ट केले. त्यांनी कोपर्निकस, गॅलिलिओ आणि केप्लर यांच्या वैज्ञानिक दृष्टिकोनांचा उल्लेख करताना, आजच्या आधुनिक युगात विज्ञानाकडे होणाऱ्या दुर्लक्षावर खंत व्यक्त केली.
“पर्यावरणशास्त्र आपल्याला ज्ञान देते आणि जोडते, मात्र दुर्दैवाने त्याकडे दुर्लक्ष केले जाते. उलटपक्षी, युद्धसज्जता आणि विध्वंसाला मोठ्या प्रमाणावर प्रोत्साहन व आर्थिक पाठबळ मिळत आहे,” असे त्यांनी ठामपणे सांगितले.
कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि तिच्या झपाट्याने होणाऱ्या वाढत्या प्रभावावरही जैन यांनी गंभीर चिंता व्यक्त केली. “AI हा केवळ मानवी बुद्धिमत्तेचा पर्याय नसून, तो ग्रहाच्या समृद्धतेसाठीही धोका ठरू शकतो. माहिती योग्य निर्णयक्षमतेसह वापरली गेली तरच खरी बुद्धिमत्ता विकसित होते. मात्र, निर्जीव यंत्रणा जीवसृष्टीसाठी योग्य निर्णय कसे घेऊ शकतात?” असा प्रश्न त्यांनी उपस्थित केला.
“पर्यावरण आणि अर्थव्यवस्था परस्परांशी निगडित आहेत, मात्र आपण निसर्गाचा सन्मान करण्याऐवजी त्याचा वापर फक्त उपभोगासाठी करत आलो आहोत. ही तफावत दूर करणे ही काळाची गरज आहे,” असे त्यांनी स्पष्ट केले. भारतीय उद्योग नेत्यांना संदेश देताना त्या म्हणाल्या, “मानववंशीय युगाचा सामना करत असताना, उद्योग क्षेत्रातील प्रत्येक नेत्याने अधिक माहितीपूर्ण आणि शाश्वत भविष्यासाठी गुंतवणूक करणे अनिवार्य आहे.”
Leave a Reply